الشيخ السبحاني
74
قرآن و اسرار آفرينش (تفسير سوره رعد) (فارسى)
5 . تدبير جهان خلقت با خداست 2 . « . . . يُدَبِّرُ الْأَمْرَ يُفَصِّلُ الاْياتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقاءِرَبِّكُمْ تُوقِنُونَ ؛ امور جهان آفرينش را تدبير مىكند و آيات خود را براى شما تشريح مىنمايد تا شما براى ( رستاخيز ) و لقاى پروردگار خود يقين پيدا كنيد » . اين بخش از آخرين قسمت آيه است و در اين قسمت روى دو مطلب تكيه شده است : 1 . تدبير جهان آفرينش از آن خداست . 2 . هدف از تشريح آيات خلقت ، توجه دادن مردم به روز رستاخيز است . دربارهء قسمت نخست ، نظر قرآن اين است كه تدبير جهان خلقت از آن خداست . گاهى اين مطلب را با جمله « يُدَبِّرُ الْأَمْر ؛ « 1 » تدبير امور خلقت با اوست » بيان مىنمايد و گاهى با جملهء « لَهُ مُلْكُ السَّمواتِ وَ الاْرْضِ يُحْيى وَ يُمِيتُ وُ هُوَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ قَديرٌ ؛ « 2 » حكومت آسمانها و زمين در دست او ( خداوند ) است . زنده مىكند و مىميراند و بر همهء اشيا قادر است » به مسألهء تدبير اشاره مىكند . ظاهر اين آيات كه تدبير جهان خلقت را به خدا نسبت مىدهد ، روشن است ولى كنه و حقيقت آن شايد براى گروهى مبهم و نامفهوم باشد . گروهى تصور كردهاند كه هدف از اين آيات اين است كه فاعل مستقيم و بلاواسطهء همهء روىدادهاى طبيعى خود خداست و خدا بهطور مستقيم و بدون وساطت اسباب و علل ، آنها را ايجاد مىكند . بنابر اين ، نزول برف و باران ، شكفتن درختان ، گردش مهر و ماه ، وزش بادها ، پديد آمدن طوفانها و زمين لرزهها و . . . همگى فعل و اثر مستقيم خود خداست و هيچ نوع علت و سبب طبيعى در پديد آمدن اين حوادث در كار نيست .
--> ( 1 ) . رعد ( 13 ) آيهء 2 ؛ سجده ( 32 ) آيهء 5 . ( 2 ) . حديد ( 57 ) آيهء 2 .